Przejrzysta mapa wprowadzająca do terminów, ich źródeł i współczesnych interpretacji.
Atlas kart pojęć
Przeszukuj szesnaście opracowanych kart pojęć, źródeł i praktyk.
16 kart pojęć
Wyszukaj pojęcie, poznaj jego znaczenie i uwagi historyczne. Więcej informacji znajdziesz w pełnym atlasie i w bibliotece.
Tarot
System kart obejmujący dziś najczęściej 78 kart, z 22 atutami (wliczając Głupca) i 56 kartami czterech kolorów.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Najstarsze świadectwa pochodzą z XV-wiecznych Włoch. Ich pierwotny kontekst to gra; związki z wróżeniem i systemami okultystycznymi narastały później.
Zadanie: Porównaj jedną kartę w talii historycznej i współczesnej. Oddziel elementy obrazu od dodatkowej symboliki.
Wielkie Arkana
Zbiór charakterystycznych kart atutowych, które we współczesnych taliach Tarota często czyta się jako osobny cykl symboli.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Nie zakładaj, że sekwencja 22 kart była od początku „drogą duszy”. To wartościowa, lecz późniejsza interpretacja.
Zadanie: Ułóż pięć kart w kolejności numerycznej i sprawdź, jak obraz zmienia znaczenie w sekwencji.
Runy
Historyczne znaki alfabetów runicznych używanych przez rozmaite społeczności germańskie; dziś także współczesny system symboliczny.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Rozdziel epigrafikę i datowane inskrypcje od współczesnego słownika wróżebnego. Nie każda popularna „runa ochronna” ma starożytne świadectwo identycznego użycia.
Zadanie: Zapisz znak jako formę graficzną i osobno jego nazwę, wartość fonetyczną oraz nowoczesne odczytanie.
I Ching
Księga Przemian, tradycyjnie nazywana Yijing; związana z sześćdziesięcioma czterema heksagramami i długą historią komentarzy.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Nie przypisuj jej wyłącznie taoizmowi. Funkcjonowała w różnych tradycjach chińskich, w tym w komentarzach konfucjańskich.
Zadanie: Zadaj pytanie o przemianę, wypisz sytuację przed i po możliwej zmianie; odnotuj rozbieżne komentarze.
Heksagram
Znak złożony z sześciu linii ciągłych lub przerywanych, służący w I Ching do przedstawiania układu sytuacji.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Nie myl sześcioliniiowego heksagramu chińskiego z geometryczną gwiazdą sześciopromienną obecną w innych tradycjach.
Zadanie: Narysuj sześć linii i opisz, co zmienia pojedyncza linia przy zmianie stanu.
Kabała
Różnorodne tradycje mistyki żydowskiej, obejmujące interpretację tekstów i symbolicznych opisów relacji między Bogiem a światem.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Nie utożsamiaj automatycznie kabały żydowskiej z późniejszą chrześcijańską i hermetyczną Qabalah. Korespondencje z Tarotem są historią recepcji, nie dowodem jego genezy.
Zadanie: Porównaj użycie jednego terminu w źródle żydowskim i we współczesnej książce hermetycznej.
Sefirot
Pojęcie używane w klasycznych i późniejszych tradycjach kabalistycznych na oznaczenie zróżnicowanych sposobów opisu boskiego działania i emanacji.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Schemat dziesięciu sefirot jest częścią określonych tradycji komentarza. Popularne diagramy mają różne ułożenia i znaczenia.
Zadanie: Wybierz jedną sefirot i wyszukaj jej historyczne objaśnienie zanim użyjesz nowoczesnych skojarzeń psychologicznych.
Teozofia nowoczesna
Ruch międzynarodowy związany z Towarzystwem Teozoficznym, powstałym w Nowym Jorku w 1875 roku, rozwijający własne syntezy religii i filozofii.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Oddziel teozofię nowoczesną od wcześniejszych form chrześcijańskiej teozofii i od religijnych tradycji, do których ruch się odwoływał.
Zadanie: Przeczytaj fragment przedwojennego „Przeglądu Teozoficznego” i zapisz, jakie źródła przywołuje autor.
Kroniki Akaszy
Współczesna koncepcja duchowej pamięci lub rejestru wiedzy, rozwijana m.in. w nurtach teozoficznych i późniejszej duchowości.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Słowo sanskryckie ākāśa ma własne dzieje w tradycjach indyjskich; nie jest tym samym co popularne współczesne „archiwum wszystkich losów”.
Zadanie: Zapisz obraz z medytacji jako przeżycie subiektywne, nie jako informację o nieznanej osobie.
Hermetyzm
Zespół tradycji związanych z pismami przypisywanymi Hermesowi Trismegistosowi oraz ich późniejszymi odczytaniami.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Nie przypisuj każdemu współczesnemu „prawu hermetycznemu” pochodzenia z antycznego Corpus Hermeticum. Sprawdzaj chronologię konkretnego pisma.
Zadanie: Wybierz jedno twierdzenie z popularnej książki i odszukaj możliwie najstarsze potwierdzone źródło.
Gnoza
Termin dotyczący wiedzy, poznania lub zbawczego rozpoznania w różnych kontekstach historycznych; często używany w opisie starożytnych ruchów religijnych.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
„Gnostycyzm” nie oznacza jednej organizacji z jedną doktryną. Nazywając pismo gnostyckim, podaj konkretne świadectwa i szkoły interpretacji.
Zadanie: Przy czytaniu „Apokryfu Jana” rozdziel treść źródłową od późniejszej interpretacji wydawniczej.
Taoizm
Współczesna zbiorcza nazwa licznych tradycji chińskich, związanych z rozważaniem drogi (dào), działaniem, naturą i praktykami religijnymi.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Nie traktuj całego taoizmu jako jednolitej metody relaksu. Tradycje filozoficzne, rytualne i medytacyjne bywają odrębne.
Zadanie: Zestaw fragment „Neiye” z hasłem o taoizmie w opracowaniu filozoficznym.
Zen
Japońska nazwa nurtów buddyzmu wywodzących się z chińskiego chan; obejmuje praktykę, teksty, instytucje i różne szkoły.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Nie sprowadzaj Zen do „pustego umysłu” ani nie utożsamiaj go z taoizmem, choć w historii Chin występowały oddziaływania idei.
Zadanie: Poznaj pochodzenie wybranego tekstu chan i zaznacz, czy współczesna książka jest tłumaczeniem czy adaptacją.
Sufizm
Różnorodne nurty religijne, praktyki, tradycje nauczania i literaturę mistyczną rozwijaną w ramach islamu.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Cytaty wyjęte z kontekstu mogą gubić odniesienie do Boga, Koranu, nauczycieli i wspólnot.
Zadanie: Czytając aforyzm, zanotuj obok jego źródło, możliwy sens religijny i własną odpowiedź.
Mistyka chrześcijańska
Różne formy modlitwy, kontemplacji i opisu doświadczenia religijnego rozwijane w chrześcijaństwie przez stulecia.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Tekst o „niewiedzy” nie jest automatycznie współczesną metodą mindfulness. Może należeć do apofatycznej tradycji teologicznej.
Zadanie: Przeczytaj fragment „Obłoku niewiedzy” i zapisz pytania o jego religijny adres i historyczny sens.
Przekład i adaptacja
Przekład zmierza do oddania konkretnej postaci tekstu w innym języku; adaptacja może go przekształcać, skracać lub rozwijać.
Źródło, uwaga i ćwiczenie
Określenie „pełna lektura” nie przesądza, czy otrzymujemy cały tekst źródłowy, autorski tekst inspirowany nim czy parafrazę.
Zadanie: Sprawdź notę o podstawie tekstowej i porównaj pierwszy akapit z deklaracją redaktora.
